Wat de herziene robotnormen en de machineverordening veranderen aan wie een robot mag goedkeuren. ISO 10218 werd in februari 2025 voor het eerst sinds 2011 herzien en schrapte daarbij de collaboratieve robot als categorie: alleen de toepassing kan nog collaboratief zijn. Vanaf 20 januari 2027 moet software die lerend een veiligheidsfunctie vervult langs een aangemelde instantie, en sinds januari 2025 is geen enkele norm van ISO- of IEC-oorsprong nog in het Publicatieblad opgenomen.
Veelgestelde vragen
Waarom bestaat "de collaboratieve robot" (cobot) niet meer in de herziene norm?+
In februari 2025 werd de veiligheidsnorm voor industriële robots voor het eerst sinds 2011 herzien, en daarbij verdween het woord waar de halve markt op verkoopt: ISO 10218 kent geen collaboratieve robot meer, alleen nog een collaboratieve toepassing. Veiligheid zit voortaan in hoe je een robot inzet, niet in het apparaat als label.
Wat verandert de Machineverordening (EU) 2023/1230 vanaf 20 januari 2027?+
Op 20 januari 2027 vervangt verordening (EU) 2023/1230 de machinerichtlijn, zonder overgangstermijn voor nieuwe machines. Wie na die datum een machine op de markt brengt, valt onmiddellijk onder het nieuwe regime.
Waarom moet zelflerende veiligheidssoftware via een aangemelde instantie?+
De verordening stuurt software die zelflerend een veiligheidsfunctie vervult verplicht langs een aangemelde instantie. Software die haar eigen gedrag aanpast, kan niet meer louter op eigen verklaring worden goedgekeurd — een externe partij moet de conformiteit beoordelen.
Waarom is de gebruikelijke kortste weg naar een CE-markering geblokkeerd?+
De kortste weg loopt normaal via een geharmoniseerde norm die in het Publicatieblad staat. Sinds januari 2025 wordt geen enkele norm met een ISO- of IEC-oorsprong daar nog in opgenomen, omdat ISO en IEC bij het Gerecht procederen tegen de gratis verstrekking van hun teksten. De norm bestaat, maar de brug naar de CE-markering ligt bij een rechtbank.
Wie mag straks verklaren dat een robot veilig is naast een mens?+
Dat is de kernvraag die de laatste twee jaar verschoof: niet óf een robot veilig kan werken naast een mens, maar wie dat mag verklaren. Het antwoord ligt bij een samenspel van herziene normen, een nieuwe verordening en een lopende zaak over auteursrecht in Luxemburg.