Waarom de bouwproductiviteit sinds 1970 daalt en waarom nieuw gereedschap dat niet oplost. Projectgebonden regelgeving verkleint projecten, kleinere projecten verkleinen bedrijven, en kleine bedrijven investeren niet in techniek: in 2023 voerde slechts 24% van de bouwbedrijven iets nieuws in, tegen 32% gemiddeld in de EU.
Veelgestelde vragen
Waarom daalt de productiviteit in de bouwsector al sinds 1970?+
De bouw is de enige grote sector waar een werknemer vandaag minder produceert dan een halve eeuw geleden. Tussen 1935 en 1970 groeide het aantal woningen per bouwvakker vaak sneller dan het aantal auto's per arbeider; daarna keerde de curve. In 2020 lagen de arbeidsproductiviteit en de totale factorproductiviteit van de bouw ónder hun niveau van 1950, terwijl de economie als geheel respectievelijk 290% en 230% hoger stond.
Lost nieuwe technologie het productiviteitsprobleem in de bouw op?+
Op zich niet. De verklaring met de sterkste steun in het onderzoek gaat niet over gereedschap of vakmanschap, maar over structuur: projectgebonden regelgeving verkleint projecten, kleinere projecten verkleinen bedrijven, en kleine bedrijven investeren niet in techniek. Zonder die structuur aan te pakken, blijft nieuw gereedschap zonder effect.
Welke rol speelt regelgeving in de lage productiviteit van de bouw?+
Een centrale. Omdat elke opdracht als een apart project wordt gereguleerd, ontstaan kleinere projecten en dus kleinere bedrijven. Kleine bedrijven hebben te weinig schaal om in automatisering, prefabricage of digitalisering te investeren — precies de investeringen die productiviteit zouden opdrijven.
Waarom investeren bouwbedrijven minder in innovatie dan andere sectoren?+
Volgens de investeringsenquête van de Europese Investeringsbank voerde in 2023 slechts 24% van de bouwbedrijven iets nieuws in, tegen 32% gemiddeld in de EU. De versnippering in kleine, projectgebonden bedrijven verklaart die kloof: er is te weinig continuïteit en schaal om innovatie te laten renderen.
Wat betekent de recente Europese aandacht voor de bouwsector?+
In december 2025 maakte de Europese Commissie deze diagnose voor het eerst tot beleid. Dat verplaatst het gesprek van "welk gereedschap kopen we" naar "welke structuur houdt de sector klein", en opent de deur voor maatregelen die schaal en innovatie in de bouw belonen.