Wat de dataverordening vanaf 12 september 2026 verandert aan het verdienmodel van de verbonden maakindustrie. De marge op nazorgdiensten ligt volgens Deloitte wereldwijd twee tot drie keer hoger dan de marge op de verkoop van de machine zelf, en sinds 12 september 2025 heeft de gebruiker recht op de data van zijn eigen machine en mag hij die naar een derde laten sturen; de AI-verordening kreeg zestien maanden uitstel, de dataverordening niets.
Veelgestelde vragen
Wat verandert de Europese dataverordening aan wie de data van een machine bezit?+
Het verdienmodel van industrie 4.0 rust op één stille aanname: de data die een machine voortbrengt, gaat naar wie de machine gebouwd heeft. Verordening (EU) 2023/2854 draait die standaardinstelling om — sinds 12 september 2025 heeft de gebruiker recht op de data van zijn eigen machine en mag hij die naar een derde laten sturen.
Waarom raakt dit het verdienmodel van de nazorgmarkt?+
Op de aanname dat de bouwer de data bezit, staat de hele nazorgmarkt, waar de operationele marge volgens Deloitte wereldwijd twee tot drie keer hoger ligt dan op de verkoop van de machine zelf. Zodra de klant zijn data naar een derde mag sturen, komt precies die marge onder druk.
Wat moet er vanaf 12 september 2026 anders bij nieuw verbonden machines?+
Vanaf 12 september 2026 moet elke nieuw op de markt gebrachte verbonden machine zo ontworpen zijn dat de toegang tot de machinedata voor de gebruiker standaard werkt. Data-toegang wordt dan een ontwerpeis, geen optie achteraf.
Waarom is de dataverordening belangrijker voor de maakindustrie dan de AI-verordening?+
Er is de afgelopen twee jaar veel geschreven over wat de AI-verordening met de maakindustrie zal doen, en opvallend weinig over de verordening die het verdienmodel rechtstreeks herschrijft en die al geldt. Terwijl de AI-verordening zestien maanden uitstel kreeg voor haar hoogrisicoverplichtingen, bleef de datum van de dataverordening staan.
Wat betekent dit concreet voor machinebouwers en hun klanten?+
Machinebouwers kunnen niet langer vanzelfsprekend rekenen op exclusieve toegang tot de data van hun geïnstalleerde park. Klanten krijgen zeggenschap over hun eigen machinedata en kunnen die inzetten bij een derde — wat de concurrentie in onderhoud, optimalisatie en diensten openbreekt.